Grupa Operacyjna EPI Pradawne Ziarno

 

Liderem GO Pradawne Ziarno jest Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy.

W skład konsorcjum wchodzą również Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie, Województwo Kujawsko-Pomorskie (Urząd Marszałkowski w Toruniu), Spółdzielnia Produkcji Spożywczej ,,TOSTA'' w Bydgoszczy, Wytwórnia Makaronu BIO Aleksandra Babalska w Pokrzydowie oraz pięć gospodarstw rolniczych prowadzących produkcję ekologiczną.

Konsorcjum realizuje operację pod nazwą „Innowacje w uprawie, przetwórstwie i wprowadzaniu na rynek pierwotnych form pszenic okrągłoziarnowej i perskiej o podwyższonej wartości odżywczej”. Podstawowym celem operacji jest przywrócenie do gospodarczego wykorzystania nieudoskonalonych, pierwotnych gatunków pszenic. Na podstawie ścisłych doświadczeń polowych opracowane są nowe, dedykowanych technologie uprawy pszenicy okrągłoziarnowej i perskiej w systemie niskonakładowym integrowanym oraz ekologicznym.

Ponadto prowadzone są także badania laboratoryjne oraz testy w przedsiębiorstwach przetwórstwa rolno-spożywczego w kierunku opracowania nowych procesów produkcji i wytwarzania innowacyjnych produktów spożywczych (chleba, makaronu, płatków z pszenicy okrągłoziarnowej i perskiej). Wykonywana jest ocena wartości przemiałowej ziarna i wypiekowej mąki, analiza właściwości alergennych glutenu, ocena wartości odżywczej ziarna, w tym zawartości aminokwasów, witamin, makro- i mikroelementów.

Pszenica perska (Triticum persicum Vavilov) oraz pszenica okrągłoziarnowa (Triticum sphaerococcum Percival) należą do grupy zbóż pierwotnych, z których korzystali nasi praprzodkowie już 9-10 tysięcy lat p.n.e. Jednak obecnie są one w niewielkim stopniu lub zupełnie nie wykorzystywane rolniczo. Czym się wyróżniają i dlaczego warto je przywrócić do uprawy oraz przetwórstwa? Zacznijmy od tego, że ponieważ nigdy nie były poddane procesom hodowlanym mającym na celu poprawienie plonowania, to ich ziarno jest drobniejsze, a w konsekwencji plony są niższe w porównaniu do pszenicy zwyczajnej. Jednakże pszenice te i produkty z nich wytwarzane charakteryzują się podwyższoną wartością odżywczą. Mają m. in. wyższą zawartość fosforu, magnezu i cynku, a także błonnika. Poza tym charakteryzują się wysoką zawartością aminokwasów egzogennych, czyli takich, których nasz organizm nie jest w stanie sam wytworzyć i muszą one być dostarczane wraz z pożywieniem.

Efektem współpracy wszystkich członków konsorcjum jest rosnące zainteresowanie rolników uprawą pszenic będących przedmiotem projektu. Dotyczy to zarówno gospodarstw prowadzących produkcję w systemie ekologicznym, jak również konwencjonalnym. Pszenice te mają niższe wymagania glebowe oraz nawozowe w porównaniu do pszenicy zwyczajnej oraz dzięki wysokiej wartości odżywczej pozwalają na uzyskanie wyższych cen niż za pszenicę konwencjonalną, co rekompensuje ich niższe plony. Duże zainteresowanie tymi pszenicami wykazują również przedsiębiorcy i przetwórcy, którzy mają możliwość wytwarzania wysokiej jakości produktów żywnościowych, na które ostatnimi laty rośnie zainteresowanie wśród coraz bardziej wymagających konsumentów. Można już kupić między innymi ziarno do samodzielnego zmielenia, mąkę, granolę, makarony itp. Również małe piekarnie rzemieślnicze dostrzegły duży potencjał jaki mają te drobne ziarenka i są zainteresowane wypiekiem chleba, bułek, bagietek i innych produktów piekarniczych.

Operacja jest bardzo dobrym przykładem na udaną współpracę nauki, doradztwa oraz jednostki samorządu terytorialnego z przedsiębiorcami i rolnikami. Są też odpowiedzią na oczekiwania społeczeństwa, czyli konsumentów poszukujących wysokiej jakości żywności.


Drukuj